Sáng 11/5, HĐND TP Hà Nội chính thức thông qua Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng — một trong những siêu dự án hạ tầng và chỉnh trang đô thị lớn nhất Thủ đô trong nhiều thập kỷ trở lại đây. Không chỉ đơn thuần là một tuyến giao thông ven sông, dự án được định hướng trở thành “trục cảnh quan chiến lược” tái định hình toàn bộ không gian phát triển hai bên sông Hồng trong tương lai.
Theo quy hoạch, đại lộ cảnh quan sẽ kéo dài khoảng 80km dọc hai bờ sông Hồng, kết hợp hệ thống giao thông hiện đại, công viên sinh thái, quảng trường công cộng và chuỗi đô thị mới quy mô lớn. Tổng diện tích nghiên cứu của dự án lên tới hơn 11.400ha, bao gồm các cấu phần trọng điểm như:
- Trục đại lộ cảnh quan ven sông
- 11 cụm công viên và không gian vui chơi giải trí tại bãi sông
- Các khu đất phát triển đô thị mới
- Hạ tầng kỹ thuật, mặt nước và không gian sinh thái
- Khoảng 400ha quỹ đất phục vụ tái định cư và tái cấu trúc dân cư ven sông
Điểm đáng chú ý là dự án không chỉ tập trung vào giao thông mà còn hướng tới mục tiêu biến sông Hồng thành “trục sinh thái – cảnh quan – văn hóa” trung tâm của Hà Nội, tương tự cách nhiều thành phố lớn trên thế giới phát triển đô thị ven sông.
Phạm vi triển khai trải rộng qua 16 xã, phường trọng điểm gồm: Hồng Hà, Ô Diên, Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Lĩnh Nam, Thanh Trì, Nam Phù, Hồng Vân, Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bồ Đề, Long Biên và Bát Tràng.
So với phương án sơ bộ cuối năm 2025, quy hoạch mới đã được điều chỉnh tinh gọn hơn khi loại bỏ 3 khu vực gồm Vĩnh Tuy, Vĩnh Hưng và Hoàng Mai nhằm tối ưu hướng tuyến và quỹ đất phát triển đô thị ven sông.
Giới chuyên gia đánh giá, nếu được triển khai đúng tiến độ, đại lộ cảnh quan sông Hồng sẽ không chỉ mở ra diện mạo mới cho Hà Nội mà còn tạo ra một “hành lang tăng trưởng” hoàn toàn mới cho thị trường bất động sản ven sông trong giai đoạn 2026–2045.
Phối cảnh dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng đoạn qua khu vực nội đô.
Theo định hướng quy hoạch mới được Hà Nội thông qua, dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng sẽ được triển khai theo nhiều nhóm dự án thành phần quy mô lớn, kết hợp đồng thời giữa giao thông, cảnh quan sinh thái và tái cấu trúc đô thị ven sông. Đây được xem là mô hình phát triển “đa lớp” chưa từng có dọc hành lang sông Hồng.
Nhóm dự án đầu tiên đóng vai trò “xương sống hạ tầng” là hệ thống đại lộ cảnh quan chạy dọc hai bên sông. Trong đó:
- Tuyến đại lộ dọc đê Hữu Hồng có chiều dài khoảng 45,35km
- Tuyến đại lộ dọc đê Tả Hồng dài khoảng 35km
Khi hoàn thiện, toàn bộ gần 80km đại lộ ven sông sẽ hình thành một trục giao thông – cảnh quan liên hoàn xuyên suốt Hà Nội, kết nối các khu đô thị, công viên, trung tâm dịch vụ và không gian công cộng hai bên bờ sông Hồng. Không chỉ giúp giảm tải cho các tuyến vành đai hiện hữu, đại lộ mới còn được kỳ vọng trở thành “trục biểu tượng” mới của Thủ đô, tương tự nhiều đại lộ ven sông nổi tiếng trên thế giới.
Bên cạnh hạ tầng giao thông, Hà Nội cũng dành nguồn lực rất lớn cho nhóm dự án công viên cảnh quan sinh thái. Theo quy hoạch, 11 cụm công viên quy mô lớn sẽ được phát triển dọc các bãi sông nhằm mở rộng không gian xanh và tái thiết hệ sinh thái ven sông Hồng.
Nổi bật nhất là cụm công viên tại bãi sông Tráng Việt thuộc khu vực Mê Linh và Thiên Lộc với tổng diện tích lên tới hơn 1.100ha. Đây được xem là “lá phổi xanh” chiến lược của toàn tuyến, tích hợp công viên sinh thái, quảng trường, không gian thể thao ngoài trời và các tổ hợp vui chơi giải trí quy mô lớn.
Ở chiều ngược lại, cụm công viên nhỏ nhất nằm tại Phú Thượng với diện tích khoảng 20ha, đóng vai trò công viên đô thị phục vụ cộng đồng dân cư khu vực nội đô ven sông.
Điểm đáng chú ý là các công viên này không phát triển theo mô hình cây xanh đơn thuần, mà được định hướng trở thành chuỗi không gian công cộng đa chức năng — nơi kết hợp giữa sinh thái, giải trí, thể thao, văn hóa và du lịch ven sông. Đây cũng chính là yếu tố được kỳ vọng sẽ làm thay đổi hoàn toàn diện mạo hai bên sông Hồng trong giai đoạn phát triển mới của Hà Nội.
Vị trí và diện tích các cụm công viên ven sông Hồng
Không dừng lại ở giao thông và công viên cảnh quan, Hà Nội còn triển khai nhóm dự án mang tính “xương sống thủy văn” nhằm tái thiết toàn bộ không gian lòng sông và bờ sông Hồng. Đây được xem là bước đi chiến lược để vừa kiểm soát dòng chảy, chống sạt lở, vừa mở ra quỹ đất phát triển đô thị ven sông quy mô lớn trong tương lai.
Theo quy hoạch, nhóm dự án thứ ba sẽ tập trung vào hệ thống kè và chỉnh trị lòng sông, bờ sông trên cả hai phía Tả Hồng và Hữu Hồng.
Ở phía bờ Tả sông Hồng, thành phố dự kiến triển khai hệ thống kè và chỉnh trị với tổng chiều dài khoảng 334km. Đồng thời, khu vực bãi sông Xuân Quan – Phụng Công thuộc Bát Tràng sẽ được chỉnh trị lòng sông và tái cấu trúc không gian với quy mô khoảng 77ha. Khu vực này được định hướng phát triển thành hành lang sinh thái kết hợp cảnh quan ven sông và các không gian dịch vụ đô thị mới.
Trong khi đó, phía bờ Hữu sông Hồng sẽ triển khai khoảng 30,8km hệ thống kè chỉnh trị trọng điểm. Đáng chú ý, khu vực bãi sông Nhật Tân – Tứ Liên thuộc Hồng Hà sẽ được cải tạo đồng bộ trên quy mô khoảng 92ha, mở ra không gian đô thị ven sông hiện đại kết nối trực tiếp với khu trung tâm phía Bắc Hà Nội.
Song song với chỉnh trị dòng sông, Hà Nội cũng chuẩn bị quỹ đất rất lớn cho tái định cư và tái thiết đô thị nhằm phục vụ quá trình di dời, chỉnh trang và phát triển các khu dân cư ven sông.
Theo kế hoạch:
- Một khu đô thị tái định cư quy mô khoảng 200ha sẽ được phát triển tại Long Biên
- Khu tái định cư thứ hai rộng khoảng 98ha được bố trí tại Lĩnh Nam
Đặc biệt, Hà Nội dành riêng khoảng 120ha tại Bát Tràng để xây dựng khu tái thiết đô thị làng nghề — một mô hình vừa bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống, vừa tái cấu trúc không gian sống theo hướng hiện đại hơn.
Theo UBND TP Hà Nội, mục tiêu của dự án này không chỉ là di dời hay tái định cư đơn thuần, mà còn hướng tới việc “hồi sinh” làng nghề Bát Tràng trong cấu trúc phát triển đô thị mới ven sông Hồng. Nghĩa là các giá trị nghề gốm truyền thống, không gian văn hóa và bản sắc làng nghề sẽ tiếp tục được giữ lại, đồng thời tích hợp với du lịch, thương mại và dịch vụ hiện đại.
Các dự án giải phóng mặt bằng và tái thiết đô thị sẽ được triển khai theo từng giai đoạn nhằm phù hợp với tiến độ đầu tư tổng thể của đại dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng trong giai đoạn 2026–2045.
Phối cảnh tái thiết làng nghề Bát Tràng
Giai đoạn 2026–2038 được xem là “đại công trường thế kỷ” của Hà Nội bên dòng sông Hồng. Theo định hướng vừa được thông qua, dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng sẽ không triển khai dàn trải mà chia thành nhiều giai đoạn chiến lược, ưu tiên trước các hạng mục có khả năng tạo thay đổi mạnh nhất về hạ tầng, cảnh quan và cấu trúc đô thị hai bờ sông.
Trong giai đoạn đầu từ 2026–2030, Hà Nội sẽ tập trung nguồn lực để hình thành “bộ khung” của toàn dự án. Trọng tâm lớn nhất là xây dựng tuyến đại lộ cảnh quan chạy liên tục dọc hai bên sông Hồng — trục giao thông được kỳ vọng trở thành “xương sống đô thị mới” của Thủ đô trong nhiều thập kỷ tới. Song song với đó là hệ thống kè chống sạt lở, chỉnh trị dòng chảy và tái thiết không gian ven sông nhằm tạo ra một diện mạo hoàn toàn khác cho khu vực vốn nhiều năm bị xem là “vùng trũng quy hoạch”.
Không chỉ là một dự án giao thông, đại lộ sông Hồng còn được thiết kế như một hành lang cảnh quan – công viên – đô thị quy mô lớn. Trong giai đoạn ưu tiên đầu tiên, nhiều công trình biểu tượng sẽ đồng loạt được triển khai như:
- Công viên công cộng Phú Thượng
- Công viên bãi sông tại phường Hồng Hà
- Khu “phòng khách đô thị” bên hữu ngạn sông Hồng
- Các khu đô thị định cư tại Lĩnh Nam và Long Biên
- Các dự án giải phóng mặt bằng độc lập phục vụ tái cấu trúc toàn tuyến
Đáng chú ý nhất là khái niệm “phòng khách đô thị” — một định hướng phát triển hoàn toàn mới tại Hà Nội. Theo quy hoạch, khu vực này sẽ không chỉ là quảng trường hay công viên ven sông đơn thuần, mà được xây dựng thành trung tâm tài chính – thương mại – dịch vụ cao cấp bên sông Hồng. Tại đây, Hà Nội định hướng hình thành các tổ hợp ngân hàng, fintech, bảo hiểm, chứng khoán, trung tâm giao dịch tài chính và dữ liệu số quy mô lớn, mở ra tham vọng đưa sông Hồng trở thành “mặt tiền kinh tế mới” của Thủ đô.
Sau khi hoàn thiện hạ tầng lõi trong giai đoạn 2026–2030, thành phố sẽ tiếp tục triển khai các dự án thành phần còn lại trong giai đoạn 2030–2038 nhằm hoàn thiện toàn bộ hệ sinh thái đô thị – cảnh quan – dịch vụ hai bên sông. Đây được xem là bước chuyển mang tính lịch sử, bởi lần đầu tiên Hà Nội đặt mục tiêu phát triển đồng bộ không gian sông Hồng ở quy mô cực lớn thay vì chỉ chỉnh trang cục bộ như trước đây.
Dự án được triển khai theo mô hình PPP – hợp đồng BT (xây dựng – chuyển giao), với cơ chế thanh toán bằng quỹ đất. Theo đề xuất, quỹ đất đối ứng có thể lên tới khoảng 2.600ha, phân bổ tại các khu phát triển đô thị nằm trong phạm vi dự án và nhiều quỹ đất tái cấu trúc khác trên địa bàn thành phố. Điều này cho thấy quy mô tài chính của đại dự án gần như chưa từng có tiền lệ trong lịch sử phát triển hạ tầng Hà Nội.
Tổng vốn đầu tư sơ bộ hiện được xác định khoảng 737.000 tỷ đồng — một con số đủ để biến trục sông Hồng trở thành “siêu dự án đô thị” lớn nhất miền Bắc trong nhiều năm tới. Dù đã giảm hơn 118.000 tỷ đồng so với đề xuất ban đầu, quy mô này vẫn phản ánh tham vọng cực lớn của Hà Nội trong việc tái định hình toàn bộ hành lang hai bên sông Hồng.
Đặc biệt, sau cuộc họp giữa Bộ Nông nghiệp & Môi trường với UBND TP Hà Nội ngày 6/5, một định hướng rất quan trọng đã được thống nhất: từng bước di dời, sắp xếp và quy hoạch lại toàn bộ khu dân cư ngoài đê. Đây được xem là bước mở đường mang tính chiến lược để Hà Nội có thể tái thiết không gian sông Hồng một cách đồng bộ, hiện đại và an toàn về thoát lũ trong dài hạn.
Nếu trước đây sông Hồng chủ yếu được nhìn như “ranh giới tự nhiên” của Hà Nội, thì trong quy hoạch mới, dòng sông này đang dần trở thành trung tâm phát triển mới — nơi hội tụ đại lộ ven sông, công viên quy mô lớn, trung tâm tài chính, các khu đô thị hiện đại và hệ sinh thái cảnh quan mang tầm quốc tế.